Luteranie   Has┼éo tygodnia

B├│g jest nam Bogiem zbawienia, Pan wszechmocny wybawia od ┼Ťmierci. Ps 68,21

 
 
 
Luteranie   O luteranizmie

Nauka Ko┼Ťci o┼éa
  Biblijn─ů nauk─Ö Ko┼Ťcio┼éa Ewangelicko-Augsburskiego mo┼╝na stre┼Ťci─ç w czterech has┼éach i zasadach. Ich autorem jest "ojciec reformacji" ks. dr Marcin Luter, kt├│ry na ich podstawie przeprowadzi┼é dzie┼éo odnowy i reformy chrze┼Ťcija┼äskiego Ko┼Ťcio┼éa. Has┼éa te odnosz─ů si─Ö do czterech ┼éaci┼äskich zwrot├│w: sola scriptura - jedynie Pismo; solus Christus - jedynie Chrystus; solo verbo - jedynie S┼éowo; sola gratia i sola fide - jedynie ┼éaska i jedynie wiara.
 
Jedynie PISMO
Reformacja wezwa┼éa Ko┼Ťci├│┼é do powrotu do Pisma ┼Üwi─Ötego. Zasada sola scriptura oznacza, ┼╝e jedynym ┼║r├│d┼éem wiary i ┼╝ycia ka┼╝dego chrze┼Ťcijanina powinna by─ç Biblia. Wiary i ┼╝ycia nie mo┼╝e bowiem kszta┼étowa─ç tradycja, czy ludzkie dogmaty. Wiara wyrasta jedynie ze S┼éowa Bo┼╝ego i przez to S┼éowo jest w nas kszta┼étowana i rodzi nowe ┼╝ycie. Dlatego te┼╝ to, co jest nie zgodne ze S┼éowem Bo┼╝ym musi by─ç odrzucone i usuni─Öte z ┼╝ycia ┼Ťwiadomie wierz─ůcego cz┼éowieka. Chrze┼Ťcijanin nie powinien i┼Ť─ç w ┼╝yciu wiary za g┼éosem zwiastowania, kt├│re nie wyp┼éywa jedynie z Pisma ┼Üwi─Ötego. S┼éowa Biblii ucz─ů nas: "Ca┼ée Pismo przez Boga jest natchnione i po┼╝yteczne do nauki, do wykrywania b┼é─Öd├│w, do poprawy, do wychowywania w sprawiedliwo┼Ťci" (2 Tm 3,16).
 
Jedyn ie CHRYSTUS
To za spraw─ů Reformacji uda┼éo si─Ö w oparciu o Bibli─Ö przywr├│ci─ç w┼éa┼Ťciwe miejsce w ┼╝yciu wiary Synowi Bo┼╝emu - Jezusowi Chrystusowi. Ta szczeg├│lna zasada: solus Christus oznacza, ┼╝e jedynym Zbawicielem ┼Ťwiata; Panem ┼╝ycia i ┼Ťmierci, jedynym i prawdziwym po┼Ťrednikiem mi─Ödzy Bogiem Ojcem a cz┼éowiekiem jest Jezus Chrystus. Jedynie On powinien by─ç przedmiotem wszelkiego uwielbienia i czci. Has┼éo - jedynie Chrystus - wyklucza na podstawie Pisma ┼Üwi─Ötego po┼Ťrednictwo Marii Panny i ┼Ťwi─Ötych na drodze zbawienia cz┼éowieka. Mari─Ö nale┼╝y stawia─ç za wz├│r bogobojnego ┼╝ycia, otacza─ç szacunkiem, lecz modli─ç si─Ö nale┼╝y jedynie do Boga przez Jezusa Chrystusa. Wszelkie modlitwy za po┼Ťrednictwem ┼Ťwi─Ötych ujmuj─ů czci nale┼╝nej Jezusowi Chrystusowi. Jedynie w Chrystusie B├│g spotyka si─Ö osobi┼Ťcie z cz┼éowiekiem. Tylko przez Chrystusa i w Chrystusie dokonuje si─Ö odpuszczenie grzech├│w i zbawienie. Wierzymy, ┼╝e " jeden jest B├│g, jeden te┼╝ po┼Ťrednik mi─Ödzy Bogiem a lud┼║mi, cz┼éowiek Chrystus Jezus" (1 Tm 2,5).  

Jedynie SŁOWO
Reformacja na podstawie Pisma ┼Üwi─Ötego uzna┼éa S┼éowo Bo┼╝e za jedyne ┼║r├│d┼éo zbawienia cz┼éowieka. Zasada solo verbo - jedynie S┼éowo, oznacza, ┼╝e dokonane na krzy┼╝u Golgoty zbawienie przez Jezusa Chrystusa udzielane jest nam przez S┼éowo Bo┼╝e. B├│g w swoje S┼éowo w┼éo┼╝y┼é moc zbawienia wierz─ůcego cz┼éowieka. Dobro ofiary krzy┼╝owej dokonanej raz na zawsze przez Chrystusa, staje si─Ö udzia┼éem wszystkich tych, kt├│rzy z wiar─ů s┼éuchaj─ů i przyjmuj─ů do swego ┼╝ycia S┼éowa Boga i u┼╝ywaj─ů sakrament├│w zgodnie z nauk─ů samego Chrystusa. Jedynie Duch ┼Üwi─Öty - trzecia osoba Boga; przez S┼éowo Zakonu daje poznanie grzechu, ┼Ťwiadomo┼Ťci ┼Ťmierci i mocy oddzia┼éywania szatana na ludzkie ┼╝ycie. Przez wiar─Ö S┼éowo Ewangelii budzi wiar─Ö w moc Chrystusowego krzy┼╝a i Jego zwyci─Östwo nad  grzechem, ┼Ťmierci─ů i szatanem.
Ko┼Ťci├│┼é posiada dwa sakramenty ustanowione przez Jezusa Chrystusa: Chrzest i Wieczerz─Ö Pa┼äsk─ů. S─ů one widzialn─ů form─ů Bo┼╝ego S┼éowa. Zwi─ůzane s─ů z obietnic─ů zbawienia. Jako znaki ┼éaski Bo┼╝ej, s─ů ┼Ťrodkami, przez kt├│re skutecznie dzia┼éa Syn Bo┼╝y. Przez osobist─ů wiar─Ö przyjmowane s─ů dary ┼éaski Bo┼╝ej. Dlatego: "Przyjmijcie z ┼éagodno┼Ťci─ů wszczepione w was S┼éowo, kt├│re mo┼╝e zbawi─ç dusze wasze" (Jk 1,21
).
 
 
Jedynie ŁASKA, jedynie WIARA
Reformacja wyros┼éa z poznania, ┼╝e cz┼éowiek zostaje usprawiedliwiony przez Boga ze swoich grzech├│w jedynie z ┼éaski; dzi─Öki zas┼éudze krzy┼╝owej Jezusa Chrystusa przez wiar─Ö. Zasada sola gratia i sola fide oznacza, ┼╝e ┼éaska Bo┼╝a wyprzedza wszelkie ludzkie dzia┼éanie i ch─Öci; a pobo┼╝ne praktyki ko┼Ťcielne, dobre uczynki nie dadz─ů nam zbawienia. Uczyni┼é to Chrystus przez swoj─ů ┼Ťmier─ç na krzy┼╝u Golgoty. Wiara moja nie jest zas┼éug─ů przed Bogiem. Rodzi si─Ö ona i wyrasta ze S┼éowa Bo┼╝ego i przez ni─ů cz┼éowiek przyswaja sobie dar usprawiedliwienia. Tylko B├│g przyobleka wierz─ůcego w szat─Ö Chrystusowej sprawiedliwo┼Ťci i ┼Ťwi─Öto┼Ťci. Dobre uczynki s─ů nasz─ů chrze┼Ťcija┼äsk─ů powinno┼Ťci─ů. Uczynki wyrastaj─ů z wiary, kt├│ra jest czynna w mi┼éo┼Ťci do Boga i bli┼║niego, i ┼Ťwiadcz─ů o jej szczero┼Ťci i autentyczno┼Ťci. Jedynie w Chrystusie wiara mo┼╝e przynosi─ç owoce w ┼╝yciu codziennym. "Albowiem ┼éask─ů zbawieni jeste┼Ťmy przez wiar─Ö, i to nie z was: Bo┼╝y to dar, nie z uczynk├│w, aby si─Ö kto nie chlubi┼é" (Ef 2,8-9).

Bo┼╝e zapro szenie
B├│g stworzy┼é nas i nas kocha. Chce, aby┼Ťmy byli szcz─Ö┼Ťliwi. Poniewa┼╝ jednak odeszli┼Ťmy od Boga i idziemy w┼éasn─ů drog─ů, Jego plan w stosunku do nas nie mo┼╝e si─Ö urzeczywistnia─ç. Nie prze┼╝ywamy r├│wnie┼╝ mocy Jego mi┼éo┼Ťci. Nasze oddalenie od Boga w Biblii nazwane jest grzechem, za kt├│ry czeka nas kara - ┼Ťmier─ç wieczna.
"Przeto jak przez jednego cz┼éowieka grzech wszed┼é na ┼Ťwiat, a przez grzech ┼Ťmier─ç, tak i na wszystkich ludzi ┼Ťmier─ç przysz┼éa, bo wszyscy zgrzeszyli." Rz 5,12
"Ko┼Ťcio┼éy nasze nauczaj─ů tak┼╝e, i┼╝ po upadku Adama wszyscy ludzie wydani na ┼Ťwiat w spos├│b naturalny - rodz─ů si─Ö z grzechem, tj. bez boja┼║ni Bo┼╝ej, bez ufno┼Ťci ku Bogu i ze z┼éymi po┼╝─ůdaniami. I ta u┼éomno┼Ť─ç... prawdziwie jest grzechem ┼Ťci─ůgaj─ůcym wieczne pot─Öpienie.
.."
  Cz┼éowiek odczuwa ci─ůgle brak Boga i chcia┼éby czym┼Ť wy┬şpe┼é┬şni─ç sw─ů ┼╝yciow─ů "pustk─Ö", ale nie jest w stanie nic sam zrobi─ç. Nawet nasze najlepsze uczynki, nie s─ů w stanie "dosi─Ögn─ů─ç" Boga.
"I wszyscy stali┼Ťmy si─Ö podobni do tego, co nieczyste, a wszystkie nasze cnoty s─ů jak szata splugawiona." Iz 64,6a
"Wierzymy, nauczamy i wyznajemy r├│wnie┼╝, i┼╝ nieodrodzona jeszcze wola cz┼éowieka jest nie tylko odwr├│cona od Boga, lecz jest tak┼╝e Jego przeciwniczk─ů, tak, ┼╝e cz┼éowiek woli i wybiera to, co jest z┼ée i co sprzeciwia si─Ö woli Bo┼╝ej
."
B├│g jednak z nas nie zrezygnowa┼é. Sta┼é si─Ö cz┼éowiekiem w osobie Jezusa Chrystusa, poni├│s┼é konsekwencje naszego grzesznego ┼╝ycia i umar┼é za nas na krzy┼╝u. Przez to, gdy jeszcze sami tkwili┼Ťmy w grzechu, On sam usun─ů┼é z drogi wszystko to, co oddzieli┼éo nas od Boga. B├│g potwierdzi┼é to przez zmartwychwstanie Jezusa.
"B├│g za┼Ť daje dow├│d swej mi┼éo┼Ťci ku nam przez to, ┼╝e kiedy byli┼Ťmy jeszcze grzesznikami, Chrystus za nas umar┼é." Rz 5,8
"Wierz─Ö, ┼╝e ani przez w┼éasny rozum, ani przez si┼éy swoje w Jezusa Chrystusa, Pana mego, uwierzy─ç ani z Nim po┼é─ůczy─ç si─Ö nie mog─Ö, ale ┼╝e mnie Duch ┼Üwi─Öty przez Ewangeli─Ö powo┼éa┼é, darami swymi o┼Ťwieci┼é, w praw┬şdzi┬şwej wierze po┼Ťwi─Öci┼é i utrzyma┼é
."

Chrzest Święty
Bo┼╝y dar zbawienia zosta┼é nam dany bez naszych zas┼éug. Dlatego te┼╝ chrzest jako sakrament nie jest dzie┼éem cz┼éo┬şwie┬şka, ale jest to Bo┼╝e dzia┼éanie. Chrystus umieraj─ůc na krzy┼╝u otworzy┼é nam drog─Ö do Ojca. To samo dzieje si─Ö kiedy chrzcimy nasze dzieci - B├│g wyci─ůga do nas swoje r─Öce, cho─ç my na to nie za┬şs┼éu┬şgu┬şje┬şmy. On jako suwerenny Pan przejmuje inicjatyw─Ö, a od nas oczekuje zaufania. Bez wiary nie mo┼╝emy Mu si─Ö podoba─ç, ani ┼╝y─ç z Nim w wieczno┼Ťci.
"Zbawi┼é nas nie dla uczynk├│w sprawiedliwo┼Ťci, kt├│re spe┼éni┬şli┬ş┼Ťmy, lecz dla mi┼éo┬şsier┬şdzia swego przez k─ůpiel odrodzenia oraz od┬şno┬şwie┬şnie przez Ducha ┼Üwi─Ötego." Tt 3,5
"Kto uwierzy i ochrzczony zostanie, b─Ödzie zba┬şwio┬şny, ale kto nie uwierzy, b─Ödzie pot─Öpiony." Mk 16,16
"...w kog├│┼╝ innego wierz─Ö, je┼╝eli nie w Boga,... kt├│ry daje nam t─Ö zewn─Ötrzn─ů rzecz, aby┼Ťmy w niej mogli pochwyci─ç ten drogocenny skarb? Przez to, i┼╝ pozwoli┼ée┼Ť pola─ç si─Ö wod─ů, nie przyj─ů┼ée┼Ť jeszcze i nie otrzyma┼ée┼Ť chrztu w taki spos├│b, aby by┼é dla ciebie po┼╝yteczny... w to musi uwierzy─ç serce
."

Pokuta
Jezus zach─Öca ci─Ö do pojednania si─Ö z Bogiem przez pokut─Ö (gr. metanoia - w Biblii t┼éumaczone jako nawr├│cenie), wyznanie twoich grzech├│w, przez pro┼Ťb─Ö o przebaczenie i powierzenie Mu swojego ┼╝ycia. To pojednanie jest Bo┼╝ym darem. Biblia nazywa go ┼éask─ů.
"Albowiem ┼éask─ů zbawieni jeste┼Ťcie przez wiar─Ö, i to nie z was: Bo┼╝e to dar: Nie z uczynk├│w, aby si─Ö kto nie chlubi┼é." Ef 2,8-9
"Poniewa┼╝ tak wierzy─ç nale┼╝y, a nie mo┼╝na tego [od┬şku┬şpie┬şnia] inaczej dost─ůpi─ç i osi─ůgn─ů─ç ┼╝adnym uczynkiem, przez Zakon, czy zas┼éug─Ö, jest tedy pewne i oczywiste, i┼╝ jedynie ta wiara nas usprawiedliwia
."
Wtedy twoje ┼╝ycie ulega przemianie. Dlatego, tylko jako cz┼éo┬şwiek pojednany z Bogiem, mo┼╝esz pro┬şwa┬şdzi─ç nowe ┼╝ycie; odwr├│ci─ç si─Ö od pope┼énianych grzech├│w i codzienne post─Öpowa─ç zgodnie z Bo┼╝ym S┼éowem.
"Tak wi─Öc je┼╝eli kto┼Ť jest w Chrystusie, nowym jest stworzeniem; stare przemin─Ö┼éo, oto wszystko sta┼éo si─Ö nowe." 2 Kor 5,17
"Bo jak ciało bez ducha jest martwe, tak i wiara bez uczynków jest martwa." Jk 2,26
"Dobre uczynki wyrastaj─ů bez w─ůtpienia z prawdziwej wiary (je┼╝eli ta nie jest martwa, lecz ┼╝ywa) jak owoc z dobrego drzewa
."
 
Modlitwa :
Jezu, dzi─Ökuj─Ö Ci, ┼╝e mnie kochasz. Dzi─Ökuj─Ö Ci, ┼╝e skierowa┼ée┼Ť do mnie Twoje zaproszenie. Oddaj─Ö Ci ca┼ékowicie moje ┼╝ycie. Dzi─Ökuj─Ö, ┼╝e zmar┼ée┼Ť za mnie na krzy┼╝u. Wyznaj─Ö Ci wszystkie moje grzechy i prosz─Ö o ich przebaczenie. Chc─Ö, aby ca┼ée moje ┼╝ycie nale┼╝a┼éo do Ciebie. Ty jeste┼Ť moim Panem! Pom├│┼╝ mi rozpoznawa─ç i czyni─ç Twoj─ů wol─Ö. Uczy┼ä mnie na┬şrz─Ö┬şdziem Twojego pokoju. Dzi─Ökuj─Ö Ci, ┼╝e uczyni┼ée┼Ť mnie Swoim dzieckiem. Amen
"Bo je┼╝eli ustami swoimi wyznasz, ┼╝e Jezus jest Panem, i uwierzysz w sercu swoim, ┼╝e B├│g wzbu┬şdzi┼é go z martwych, zbawiony b─Ödziesz." Rz 10,9
"Nast─Öpnie wierzymy, nauczamy i wyznajemy, i┼╝ taka usprawiedliwiaj─ůca wiara nie jest zwyczajn─ů zna┬şjo┬şmo┬ş┼Ťci─ů historii o Chrystusie, lecz jest nie┬şzmier┬şnym darem Boga...
"

Jak trwa─ç w Chrystusie ?

Modlitw a
Modlitwa jest wielkim przywilejem jaki otrzy┬şma┬şli┬ş┼Ťmy od Boga. Nie potrzebujemy ┼╝adnych po┼Ťrednik├│w. B├│g wys┼éuchuje nas i zach─Öca, by┼Ťmy przynosili Mu swoje troski i k┼éopoty (1 P 5,7), by┼Ťmy dzi─Ökowali Mu (Flp 4,6) i uwielbiali Go. Mo┼╝esz osobi┼Ťcie rozmawia─ç z Bogiem i za ┼╝adn─ů cen─Ö nie powiniene┼Ť z tej codziennej rozmowy rezygnowa─ç.

Czytanie Bi blii
Bo┼╝e S┼éowo jest mieczem, kt├│ry znajduje si─Ö w r─Öku Ducha ┼Üwi─Ötego. Poprzez nie, B├│g do ciebie przemawia. Uczy ci─Ö, napomina, objawia swoj─ů wol─Ö. Aposto┼é Pawe┼é napisa┼é do swojego ucznia: "pilnuj czytania, napominania i nauki" (1 Tm 4,13). Bo┼╝e S┼éowo nauczy ci─Ö trwa─ç i wzrasta─ç w Chrystusie.

Spo┼éeczno┼Ť─ç
Na pewno wiele razy obserwowa┼ée┼Ť pal─ůce si─Ö ognisko. Drewna rzucone do ogniska szybko si─Ö zapalaj─ů. Je┼╝eli jednak wyci─ůgniemy jedno z nich, nawet je┼╝eli jest bardzo rozpalone, szybko ostygnie. Spo┼éeczno┼Ť─ç z innymi wierz─ůcymi, osobisty kontakt z duszpasterzem, wsp├│lne nabo┼╝e┼ästwa i spotkania - pozwol─ů ci na lepsze poznawanie Boga, na podtrzymanie twojej gorliwo┼Ťci, a wreszcie pomog─ů ci w trudnych chwi┬şlach.

Komunia Święta
Na trwanie w Chrystusie z pewno┼Ťci─ů sk┼éada si─Ö osobista modlitwa, czytanie Bo┼╝ego S┼éowa, spo┼éeczno┼Ť─ç z innymi, ale tak┼╝e trwanie w Komunii ┼Üwi─Ötej. Trwa┬şnie w spo┼éeczno┼Ťci Sto┼éu Pa┼äskiego by┼éo co┬şdzien┬şn─ů praktyk─ů pierwszego zboru. Je┼╝eli chcesz trwa─ç w Chrystusie musisz tak┼╝e uczestniczy─ç w Sakramencie Sto┼éu Pa┼äskiego.

Dzielenie si─Ö ewangeli─ů
Je┼╝eli zdasz trudny "egzamin", to ch─Ötnie m├│wisz o tym swoim bliskim. Dzielisz si─Ö swoj─ů rado┼Ťci─ů. B├│g wyrwa┼é ci─Ö z mocy szatana, da┼é ci nowe ┼╝ycie. Czy nie powiniene┼Ť t─ů wiadomo┼Ťci─ů podzieli─ç si─Ö z innymi? Ewangelia, czyli radosna nowina. Nowina o tym, ┼╝e "B├│g tak umi┼éowa┼é ┼Ťwiat, ┼╝e Syna swego jednorodzonego da┼é, aby ka┼╝dy, kto we┼ä wierzy, nie zgin─ů┼é ale mia┼é ┼╝ywot wieczny" (J 3,16). Raduj si─Ö z tego i m├│w o tym innym.


Rys historyczny
Ko┼Ťci├│┼é Ewangelicko-Augsburski (Lutera┼äski) w Polsce jest spadkobierc─ů wielowiekowej tradycji. Ju┼╝ w kilka lat po wyst─ůpieniu ks. dr Marcina Lutra w 1517 r. jego pisma i pogl─ůdy docieraj─ů do Polski. Znajduj─ů ┼╝yczliwy odd┼║wi─Ök u wielu i mimo utrudnie┼ä, m.in. ze strony w┼éadzy kr├│┬şlew┬şskiej, stopniowo powstaj─ů parafie ewangelickie w Wielkopolsce, na Pomorzu, Mazurach i ┼Ül─ůsku. Na┬şbo┬ş┼╝e┼ä┬şstwa odprawiane s─ů w j─Özyku narodowym, powstaje tak┼╝e literatura religijna w j─Özyku polskim: t┼éumaczenia Pisma ┼Üwi─Ötego, kancjona┼éy - ┼Ťpiewniki, postylle - zbiory kaza┼ä, katechizmy. Reformacja lutera┼äska powszechnie rozwija si─Ö w┼Ťr├│d mieszczan i ch┼éop├│w na tere┬şnach zachodnich i w┼Ťr├│d polskiej ludno┼Ťci poza granicami Rzeczypospolitej. Na terenach pod w┼éadz─ů cara rosyjskiego i kr├│la pruskiego powstaj─ů parafie lutera┼äskie za┼éo┼╝one przez kolonist├│w szukaj─ůcych lepszych warunk├│w ┼╝ycia swoich rodzin. Ich potomkowie szybko si─Ö polonizuj─ů i bior─ů aktywny udzia┼é w ┼╝yciu politycznym i kulturalnym kraju.
Obecnie nasze parafie o bardzo zr├│┼╝nicowanej historii, cz─Östo nieliczne, posiadaj─ů pami─ůtki bogatej przesz┼éo┼Ťci i r├│┼╝nych form ┼╝ycia religijnego. Wsp├│ln─ů ich cech─ů jest wyra┼║ny wp┼éyw Pisma ┼Üwi─Ötego na ┼╝ycie wsp├│lnoty i jej pojedynczych cz┼éonk├│w. W przesz┼éo┼Ťci pozwala┼éo to przetrwa─ç okres kontrreformacji na ┼Ül─ůsku w XVII i XVIII wieku, gdy ewangelicy pozbawieni byli ko┼Ťcio┼é├│w, szk├│┼é i ksi─Ö┼╝y. Studiowanie Biblii w domach i spotykanie si─Ö na tajnych nabo┼╝e┼ästwach pozwoli┼éo zachowa─ç wiar─Ö i dotrwa─ç do lepszych czas├│w.
Ci─Ö┼╝kie do┼Ťwiadczenia dla polskich ewan┬şge┬şli┬şk├│w przynios┼éa II wojna ┼Ťwiatowa, uwi─Özienie i ┼Ťmier─ç wielu ksi─Ö┼╝y i os├│b ┼Ťwiec┬şkich w obozach kon┬şcen┬ştra┬şcyj┬şnych, w┼Ťr├│d nich biskupa ko┼Ťcio┼éa ks. Juliusza Burschego. Po roku 1945 Ko┼Ťci├│┼é odradza si─Ö do ┼╝ycia w nowych warunkach ┼é─ůcz─ůc parafie nale┼╝─ůce poprzednio do r├│┼╝nych struktur ko┼Ťcielnych, organizuj─ůc ┼╝ycie religijne r├│wnie┼╝ dla nielicznych rozproszonych wsp├│┼éwyznawc├│w. Poza ┼Ül─ůskiem Cieszy┼äskim nabiera on cech diaspory. Wsz─Ödzie i zawsze, pami─Ötaj─ůc o do┼Ťwiadczeniach minionych wiek├│w, pragnie przekazywa─ç wezwanie do przyj─Öcia zbawienia darowanego nam z ┼éaski przez wiar─Ö w Jezusa Chrystusa
.

Tekst zacz─Örpni─Öty z oficjalnej strony Ko┼Ťcio┼éa www.luteranie.pl  

 

 

 

 

 

 

 

 

 
Luteranie   Galeria


 
 
 
 
    Strona g┼é├│wna  |  O luteranizmie  |  Historia  |  Nabo┼╝e┼ästwa  |  Spotkania  |  Informator parafialny  |  Galeria  |  Kontakt  |  Polecane linki  |  cookies  |  RODO     © Parafia Lutera┼äska w S┼éupsku; projekt i wykonanie: Wydawnictwo WARTO